عبد الرحمن جامي

مقدمة 66

الدرة الفاخرة في تحقيق مذهب الصوفية والمتكلمين والحكماء المتقدمين

( از كتاب آئينه دانشوران يا دانشمندان گمنام تأليف سيد عليرضا ريحان يزدى ص 260 - 261 ) . قدر مسلم آنست كه وى از بزرگترين اساتيد فلسفهء اسلامى در قرن أخير در حوزهء علميه قم بوده است وبنا بر آثاري كه بواسطة از وى باقىمانده ومورد مطالعهء نگارنده بوده است . وى از مبرّزترين مدرسين قرن أخير براي فلسفهء صدر المتألهين بوده است . شرح وترجمهء كتاب « المشاعر » ملا صدرا كه بقلم عماد الملك شارح همين كتاب الدرة الفاخرة است وتوسط انجمن إيران وفرانسه تصحيح وطبع شده است . در واقع قلمي شده بيانات وتقريرات درس ميرزا على أكبر حكيم بوده است . واز آن شرح المشاعر تضلّع وتبحر أستاذ در مشرب فلسفي ملا صدرا به خوبى استنباط ودرك مىشود . ولى با مطالعه شرح « الدرة الفاخرة » كتاب موجود جامعيّت أستاذ ياد شده در شعب مختلفه علوم عقلي يعنى كلام وفلسفه وتصوف روشن مىشود . أخيرا نسخه‌اى خطى از رسالهء به نام « حكمت عماديه » در كتابخانه خصوصي دوست دانشمندم آية اللّه سيد مهدى لاجوردى مورد ملاحظه قرار گرفت كه از مترجم همين كتاب يعنى عماد الملك است . وآن‌هم ظاهرا تحرير تقريرات استادش يعنى ميرزا على أكبر يزدى حكيم است . نكته قابل ذكر اينكه رساله مزبور شرحي ملخص از حكمت اشراق است كه با بيان وقلمي ساده نگارش يافته است . اين موضوع نمايانگر اينست كه مرحوم حكيم يزدى در حكمت اشراق نيز تبحّر داشته است . با تمام اين أحوال وبا اينكه پاره‌اى از شاگردان درس فلسفي ايشان بحمد اللّه تا كنون حيات دارند ، بر اثر بىكفايتى بازماندگان وى وبىالتفاتى شاگردانش اطلاعات دقيقى از أحوال وأفكار وى در جايى بچاپ نرسيده است ولى خود اين شاگردان كه بعدها از بزرگترين اساتيد درس حكمت در حوزه‌هاى علمي بوده‌اند بهترين اثر آن أستاذ وگوياترين يادگار علمي ايشان بشمارند . از جمله آنان مرحوم مرحوم حاج سيد أبو الحسن رفيعى قزوينى بزرگترين فيلسوف معاصر كه چند سال قبل